Cilt 18, Sayı 2, Sayfalar 192 - 200 2017-10-15

Bina içi iklim koşullarında verniklenmiş bazı ağaç türü odunları rutubet miktarının değişimi
Variation of moisture content of some varnished woods in indoor climatic conditions

Kemal Üçüncü [1] , Aytaç Aydın [2] , Abdulkadir Malkoçoğlu [3] , Nurgül Ay [4]

77 143

Bu araştırmada, verniklenmiş Karakavak (Populus nigra) ve Sarıçam (Pinus silvestris L.) ağaç türü odunlarının Trabzon’da (Türkiye) merkezi ısıtma uygulanan bina içi iklim koşullarında rutubet değişimi incelenmiştir. Bu amaçla; Karadeniz Teknik Üniversitesi Kanuni yerleşkesinde yetiştirilen her iki ağaç türü odunlarından uzunlukları 300 mm, enine kesitleri 12.5 mm ve 25 mm teğet ve radyal, 25 mm ve 50 mm kare kesitli olmak üzere odun örnekleri elde edilmiştir. Araştırmada ayrıca verniklenmemiş referans odun örnekleri kullanılmıştır. Odun rutubeti tartı metodu, odun denge rutubeti Hailwood-Horrobin modeli ve bina içi iklim koşullarında havanın bağıl nemi nemli hava termodinamiği bağıntıları ile belirlenmiştir. Sonuç olarak; verniklenmiş odun örneklerinin rutubeti ile denge rutubeti, sıcaklık ve bağıl nem arasında kuvvetli ilişkilerin olduğu görülmüştür. Aynı iklim koşullarında, verniklenmiş odunların rutubeti verniklenmemiş odunların rutubetinden yüksek bulunmuştur. Aylık rutubet ortalamaları arasındaki fark, verniklenmiş odunlarda verniklenmemiş odunlara oranla daha düşük çıkmıştır. Bu sonuçlara göre; odunun kurutulmasında belirlenecek sonuç rutubetinin, odun denge rutubetine oranla daha yüksek seçilmesinin uygun olacağı belirtilebilir. Böyle bir uygulama, aynı zamanda kurutma giderlerini de azaltacaktır. Ayrıca, verniklenmiş odunlarda rutubet değişim aralığının düşük olması çalışmayı azaltıcı yönde etkileyeceğinden, çeşitli uygulamalarda odunun verniklenerek kullanılması gerekliliği önerilebilir.


In this study, moisture change of varnished wood of black poplar (Populus nigra) and yellow pine (Pinus silvestris L.) used in indoor climate conditions with central heating in Trabzon (Turkey) were investigated. 300 mm length wood specimens, with cross section of 12.5 mm in tangential and in radial and with the square sections of 25mm and 50 mm, were obtained from two species grown in Kanuni Campus of the Karadeniz Technical University. In this research, un-varnished wood samples were also used for reference. The wood moisture content was determined by the weighing method, the wood equilibrium moisture content by the Hailwood-Horrobin equation, and the relative humidity in the indoor climatic conditions by humid air thermodynamic principles. As a result; it was observed that the moisture content of varnished wood samples has a strong relationship with equilibrium moisture content, temperature and relative humidity. It was found that the moisture content of varnished woods was higher than the moisture content of un-varnished woods in the same climatic conditions. It was observed that the difference between the monthly average moisture content was lower in varnished woods in proportion to un-varnished woods. According to these results, it can be indicated that it would be more appropriate to select higher moisture content in the drying of wood than the equilibrium moisture content.  Such an application would also reduce drying costs. Further, it can be recommended to use varnished wood in various applications because the low change range of average moisture content can affect the swelling or shrinking of wood.


  • Ahmet K, Dai G, Jazayeri S, Tomlin R, Kaczmar P, Riddiough S (1999) Experimental procedures for determining the equilibrium moisture content of twenty timber species. Forest Products Journal 49 (1):88–93
  • ASTM.D-3023 (1998) Standard practice for determination of resistance of factory applied coatings on wood products of stain and reagents
  • Avramidis S (1989) Evaluation of three-variable models for the prediction of equilibrium moisture content in wood. Wood Science and Technology 23 (3):251–258
  • Ayhan T (1988) Nemli hava termodinamiği. Karadeniz Teknik Üniversitesi Ders Notları No: 16, Trabzon
  • Bulian F, Graystone JA (2009) Wood coatings, Theory and practice. Elsevier Radarweg 29, POBox 211, 1000 AE Amsterdam
  • Bulut H, Büyükalaca O, Yılmaz A (1999) Türkiye’nin 15 ili için bazı iklim verilerinin eşitliklerle ifadesi. TMMOB Makina Mühendisleri Odası, Tesisat Mühendisliği Dergisi 51:48–56
  • Dimitrov T (1992) Climate and naturel wood drying. Drvna Ind. 43(2):62–70
  • Dittrich H (1969) Einflüsse des aussenklimas auf die holzfeuchtigkeit von verbautem holz in innenraumen. Holz – Zentralblatt 95(8):79
  • DMGM (2015) Türkiye'de uzun yıllar sıcaklık ve bağıl nem aylık ortalama değerleri. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü. Ankara
  • Dosthoseini K (1986) Determination of equilibtium moisture content of wood at various locations in Iran. Iranian Journal of Naturel Resources 39:29–36
  • Enayati AA, Hosseinabadi HZ (2010) Determination of equilibrium moisture content (EMC) of wood in the Neighboring Countries of Iran. International Union of Forest Research Organizations XXIII World Congress, 23 – 28 August, Seoul, Korea
  • Feist WC, Little JK, Wennesheimer JM (1985) The moisture – excluding effectiveness of finishes on wood surfaces. Res. Pap. FPL 462 Madison, WI: U.S. Department of Agriculture, Forest Service, Forest Products Laboratory 38p
  • Gupta S., John A., Kumar K (2016) Studies on effect of coat thickness on the moisture uptake by a hardwood substrate. Maderas - Cienc. Tecnol. 18(3):443-456
  • Hailwood AJ, Horrobin S (1946) Absorption of water by poliymers: Analysis in terms of a simple model. Trans. Faraday Soc. 42B:84-102
  • Kantay R (1976) Bir binanın klimatik bakımdan değişik yerlerinde ağaç malzemede meydana gelen denge rutubeti değişimine ait denemeler. İÜ Orman Fakültesi Dergisi, Seri A. 26(2):211-217
  • Kollmann F (1965) Freilufttrocknung und beschleunigte freilufttrocknung. Holztrocknung. Holzwirtschaftliches Jahrbuch Nr: 15, 51
  • Koponen H (1985) Sorption isotherms of finnsch birch, pine and spruce. Paperi Ja Puu., 67(2):70-72, 74-77
  • Kurtoğlu A (1984) Hava kurusu odunda rutubet değişmeleri ve Türkiye'de odunun muhtemel denge rutubeti miktarlarının dağılımı. İÜ Orman Fakültesi yayın no. 362. İstanbul
  • Kurtoğlu A (2000) Ağaç malzeme yüzey işlemleri: Genel bilgiler, Cilt I. İÜ Orman Fakültesi, Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü, İstanbul
  • Macias EB, Garcia BHR, Galvis VJA (1990) Determination of equilibrium humidity in Panela. Agronomia Colombiana 7(1-2):70-75
  • Majka J, Olek W, Zofia Kudła-Chwiłowicz Z (2014) Determination of moisture content changes in kiln-dried scots pine timber during storage. Drewno 57(191):45–54
  • Malkoçoğlu A (2005) Yüzey işlemleri, Ders Notları (Yayımlanmamış). KTÜ Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü, Trabzon
  • Millet SR (1966) Wood seasoning, Department of Forest technical Note No:20. Ottowa, Canada
  • MMO (2010) Kalorifer tesisatı. Makina Mühendisleri Odası Yayın No:352, Ankara
  • Newby P, Brennan GK (1990) Moisture content fluctuations of regrowth jarrah anda karri under different environmental conditions. Rep. Wood Utilisation Res. Centre, No: 18, 8p
  • Simpson WT (1998) Equilibrium moisture content of wood in outdoor locations in the United States and worlwide. United States Departmant of Agriculture Forest Service Forest Product Laboratory
  • Sönmez A, Budakçı M, Bayram M (2009) Effect of wood moisture content on adhesion of varnish coatings. Scientific Research and Essay, 4(12):1432-1437
  • Topçuoğlu MY (1986) Türkiye’nin değişik iklim bölgelerinde denge rutubetinin saptanmasına ilişkin araştırmalar. Ormancılık Araştırma Enstitüsü Yayınları, Teknik Bülten Serisi No:159
  • TS 2471 (1976) Odunda, fiziksel ve mekaniksel dneyler için rutubet miktari tayini. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara
  • TS 2472 (1976) Odunda, fiziksel ve mekaniksel dneyler için birim hacim ağırlığı tayini. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara
  • TS2470 (1976) Odunda, fiziksel ve mekaniksel dneyler için numune alma metotları ve fenel özellikler. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara
  • Tsoumis G (1955) Moisture content of wood under the climatic conditions of Greece. Technica Chronica 32(371-372):158-162
  • Tsoumis G (1960) Untersuchungen über die schwankungen des feuchtigkeitsgehaltes von lufttrockenem holz. Holz als Roh - und Werkstoff Bd., 18:415-422
  • Tsoumis G (1964) Estimated moisture content of air - dry wood exposed to the atmosphere under shelter. Especially in Europa. Holzforschung Bd. 18:76-81
  • Üçüncü K (2005) Karadeniz Bölgesinde bina içi iklim koşullarında odun denge rutubeti dağılımının analizi. Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesi Dergisi, 6(1-2):46-58.
  • Üçüncü K (1997) Isıtılan binalarda sıcaklık ve bağıl nem değişiminin deneysel incelenmesi. KTÜ Orman Fakültesi, Seminer Serisi 4:125-133
  • Üçüncü K (2000) Bina içi iklim koşullarında odun türü, kalınlık ve enine kesit faktörlerinin bazı ağaç türü odunlarının rutubet değişimi üzerine etkileri. Türk J. Agric. For. 24(3):199–209
  • Üçüncü K, Aydın A, Tiryaki S (2015) Kapalı mekanda insan faktörü ve odun esaslı malzemelerin havanın bağıl nemine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi 3 (3):533–540
  • Üçüncü K, Yılmaz S (1998) Mahal içinde odunun rutubet değişimi ve Türkiye'de odunun mahal içi denge rutubeti miktarının (DRM) dağılımı. Karadeniz Teknik Üniversitesi Araştırma Fonu Başkanlığı. Proje Kod No: 95.113.002.5, Trabzon
  • Vital BR, Lucia RMD, Lucia RM (1982) Effect of heating on dimensional stability and higrocopicity of wood. Revista Arvore, 6(2):150–161
Konular Yaşam Bilimleri
Yayımlanma Tarihi Ekim
Dergi Bölümü Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-6294-6112
Yazar: Kemal Üçüncü
E-posta: kucuncu@ktu.edu.tr
Kurum: Karadeniz Teknik Üniversitesi
Ülke: Turkey


Yazar: Aytaç Aydın
E-posta: aytac@ktu.edu.tr

Yazar: Abdulkadir Malkoçoğlu
E-posta: kmalkoc@ktu.edu.tr

Yazar: Nurgül Ay
E-posta: nay@ktu.edu.tr

Bibtex @araştırma makalesi { artvinofd315555, journal = {Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi}, issn = {2146-1880}, address = {Artvin Çoruh Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {18}, pages = {192 - 200}, doi = {10.17474/artvinofd.315555}, title = {Bina içi iklim koşullarında verniklenmiş bazı ağaç türü odunları rutubet miktarının değişimi}, language = {tr}, key = {cite}, author = {Ay, Nurgül and Üçüncü, Kemal and Aydın, Aytaç and Malkoçoğlu, Abdulkadir} } @araştırma makalesi { artvinofd315555, journal = {Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi}, issn = {2146-1880}, address = {Artvin Çoruh Üniversitesi}, year = {2017}, volume = {18}, pages = {192 - 200}, doi = {10.17474/artvinofd.315555}, title = {Variation of moisture content of some varnished woods in indoor climatic conditions}, language = {en}, key = {cite}, author = {Ay, Nurgül and Üçüncü, Kemal and Aydın, Aytaç and Malkoçoğlu, Abdulkadir} }
APA Üçüncü, K , Aydın, A , Malkoçoğlu, A , Ay, N . (2017). Bina içi iklim koşullarında verniklenmiş bazı ağaç türü odunları rutubet miktarının değişimi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 18 (2), 192-200. DOI: 10.17474/artvinofd.315555
MLA Üçüncü, K , Aydın, A , Malkoçoğlu, A , Ay, N . "Bina içi iklim koşullarında verniklenmiş bazı ağaç türü odunları rutubet miktarının değişimi". Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 18 (2017): 192-200 <http://ofd.artvin.edu.tr/issue/31062/315555>
Chicago Üçüncü, K , Aydın, A , Malkoçoğlu, A , Ay, N . "Bina içi iklim koşullarında verniklenmiş bazı ağaç türü odunları rutubet miktarının değişimi". Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 18 (2017): 192-200
RIS TY - JOUR T1 - Bina içi iklim koşullarında verniklenmiş bazı ağaç türü odunları rutubet miktarının değişimi AU - Kemal Üçüncü , Aytaç Aydın , Abdulkadir Malkoçoğlu , Nurgül Ay Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.17474/artvinofd.315555 DO - 10.17474/artvinofd.315555 T2 - Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 192 EP - 200 VL - 18 IS - 2 SN - 2146-1880-2146-698X M3 - doi: 10.17474/artvinofd.315555 UR - http://dx.doi.org/10.17474/artvinofd.315555 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Bina içi iklim koşullarında verniklenmiş bazı ağaç türü odunları rutubet miktarının değişimi %A Kemal Üçüncü , Aytaç Aydın , Abdulkadir Malkoçoğlu , Nurgül Ay %T Bina içi iklim koşullarında verniklenmiş bazı ağaç türü odunları rutubet miktarının değişimi %D 2017 %J Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi %P 2146-1880-2146-698X %V 18 %N 2 %R doi: 10.17474/artvinofd.315555 %U 10.17474/artvinofd.315555