Yıl 2018, Cilt 19, Sayı 2, Sayfalar 122 - 128 2018-09-15

Odun dışı bitkisel ürünler için gerçek tarife bedelinin saptanmasının gerekliliği, olabilirliği ve muhtemel fırsatları
Requirement, feasibility and possible opportunities of determination of real tariff prices for non-wood herbal products

Mustafa Fehmi Türker [1] , Elif Berker [2] , Canan Yılmaz [3]

46 91

Günümüzde toplumun ormanlara yönelik talebinin değişmesi ve artmasına koşut olarak odun hammaddesi faydalanmasının yanında odun dışı orman ürünlerine yönelik faydalanma da önem kazanmıştır. Odun dışı orman ürünleri içerisinde önemli bir yer tutan odun dışı bitkisel ürünler ülke içi ve dışı pazarlar göz önüne alındığında, devlet orman işletmeleri ve ormancılık sektörü için önemli bir gelir kaynağı olmakta ve fakat odun dışı bitkisel ürünler, Türkiye ormancılık sektöründe gereken önemi görememektedir. Çalışma kapsamında, Trabzon Bölge Müdürlüğü’ne bağlı Sürmene Devlet Orman İşletmesinin, üretimini gerçekleştirdiği ayı üzümü, sıklamen, yılanyastığı ve kardelen türlerinden elde edilen gelirlerin belirlenmesi ve elde edilen gelirlerin, dağıtım kanalında yer alan kanal üyeleri arasındaki oransal dağılımının ortaya konulması amaçlanmıştır. Sürmene Devlet Orman İşletme Müdürlüğü üretim cetvelleri ve Sürmene’de odun dışı bitkisel ürünlerin ticaretini yapmakta olan tek bir anonim şirketin kayıtlarından elde edilen veriler, yüzde çözümlemesi yöntemiyle değerlendirilerek dağıtım kanalı üyelerinin gelirden aldığı paylar belirlenmiştir. Odun dışı bitkisel ürünlerin dağıtım kanallarında yer alan kanal üyeleri arasındaki gelir dağılımı incelendiğinde adil olmayan bir dağılımın mevcut olduğu görülmektedir. Elde edilen gelirin ağırlıklı bir kısmı toptancılarda ve özellikle varsa perakendecilerde kalmakta, hammadde toplayıcısı orman köylüleri ve hammadde üreticisi Devlet Orman İşletmesi bu paylaşımdan hakça bir pay alamadığı görülmektedir.  Bunun altında yatan önemli kök sorunlardan biri, tarife bedelinin düşüklüğüdür. Tarife bedelinin bu derece düşük olması, Devlet Orman İşletmelerinin iktisadi başarısını düşürmekte ve kaynaklarını etkin ve verimli kullanılmasını olumsuz etkilemektedir. Bu olumsuzlukların düzeltilmesi için odun dışı bitkisel ürünlerin gerçek tarife bedelleri hesaplanmalı, bu ürünlerin üretimi ve ticareti bu bedel üzerinden yapılmalı ve uygulanan politikalar, kırsal kalkınmayı da destekleyecek şekilde olmalıdır.


Consistent with the changes and the increase in demand for the forests in the society, utilization of forest products became significant. Non-wood herbal products, which constitute a significant part among non-wood forestry products, is an important source of income for State Forest Enterprises and forestry industry in domestic and international markets, however non-wood herbal products are generally neglected in the Turkish forestry industry. Within the scope of the study, it was aimed to determine the income earned from the sales of Vaccinum sp., Arumitalicum, Galanthus woronowii and Cyclamen sp. species which are produced under the Sürmene State Forestry Enterprise management and the proportional distribution of these incomes between channel members.  The share received from income of distribution channel members was determined by evaluating data obtained from Sürmene State Forestry Enterprise Production Tables and the records of a joint-stock company trading non-wood herbal products in Sürmene via percentage analysis method. In Turkey, an analysis of distribution of income among the members of non-wood herbal products distribution channels would reflect an unfair distribution. Most of the revenues are kept by wholesalers and especially retailers if present, while raw material producer State Forestry Enterprise and raw material gatherer forest villagers do not get their fair share. One of the major problems behind this is the low tariff prices. The extremely law tariff rates adversely affects the economic success of State Forestry Enterprise and active and productive use of resources by the enterprise. To resolve these problems, the actual tariff rates should be calculated for non-wood herbal products and the production and trade of these products should be conducted based on these rates and enforced policies should support rural development.


  • DPT (2001) Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Ormancılık Özel İhtisas Komisyonu Raporu. DPT Yayın No:2531, ÖİK Yayın No:547, Ankara.
  • Geray U (1989) Ormancılığın Çağdaş Çerçevesi, İÜ Orman Fakültesi Dergisi, Seri B, 39(4): 17-27.
  • Geray U (1998) Ulusal Çevre Eylem Planı. Orman Kaynakları Yönetimi. DPT yayını, ISBN 975-19- 1917-7, Ankara.
  • OGM (2016) Odun Dışı Orman Ürünlerinin Envanter ve Planlaması İle Üretim ve Satış Esasları. Tebliğ No: 302, Ankara.
  • Özuğurlu E and Düzgün M (2000) Policies to Promote Sustainable Operations and Utilization Non-wood Forest Products in Turkey. Seminar on Harvesting of Non-wood Forest Products. İzmir, Turkey, October, pp 2-8.
  • Türker MF (2014) Odun Dışı Bitkisel Orman Ürünlerinin Ekonomiye Kazandırılması: Mevcut Durum, Sorunlar ve Çözüm Yolları. Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin Eczacılık ve Ormancılıktaki Önemi Çalıştayı Bildiri Kitabı, 21-24 Mart. Malatya, Türkiye.
  • Türker MF, Öztürk A, Pak M, Durusoy İ (2002) Orman Kaynağından Geleneksel Ve Çağdaş Yararlanma Şekilleri: Dünya ve Ülkemizdeki Durum. Kırsal Çevre Yıllığı, Cilt.1, pp 30-56, 2002.
  • Türker M.F., Öztürk A., Pak M., Durusoy İ. (2006) Odun Dışı Organik Orman Ürünleri ve Yönetimi, Sürdürülebilir Rekabet Avantajı Elde Etmede Organik Tarım Sektörü: Sektörel Stratejiler ve Uygulamalar, Ed: Eraslan, İ.H. ve Şelli, F., URAK Yayınları, İstanbul, ss.499-543.
  • Türker MF, Yılmaz C, Yeşilyurt EN (2016) Resolution of Turkish Forestry’s Non-Wood Forest Products Management Issues With The Root Problem Approach. International Forestry Symposium, 7-10 Aralık 2016, pp.59-59, Kastamonu, Turkey.
Birincil Dil en
Konular Fen
Yayımlanma Tarihi Ekim
Dergi Bölümü Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-9077-8657
Yazar: Mustafa Fehmi Türker
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-6598-5272
Yazar: Elif Berker (Sorumlu Yazar)
Kurum: Karadeniz Technical University
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-6294-1258
Yazar: Canan Yılmaz
Ülke: Turkey


Bibtex @araştırma makalesi { artvinofd392442, journal = {Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi}, issn = {2146-1880}, eissn = {2146-698X}, address = {Artvin Çoruh Üniversitesi}, year = {2018}, volume = {19}, pages = {122 - 128}, doi = {10.17474/artvinofd.392442}, title = {Requirement, feasibility and possible opportunities of determination of real tariff prices for non-wood herbal products}, key = {cite}, author = {Türker, Mustafa Fehmi and Berker, Elif and Yılmaz, Canan} }
APA Türker, M , Berker, E , Yılmaz, C . (2018). Requirement, feasibility and possible opportunities of determination of real tariff prices for non-wood herbal products. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 19 (2), 122-128. DOI: 10.17474/artvinofd.392442
MLA Türker, M , Berker, E , Yılmaz, C . "Requirement, feasibility and possible opportunities of determination of real tariff prices for non-wood herbal products". Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 19 (2018): 122-128 <http://ofd.artvin.edu.tr/issue/38956/392442>
Chicago Türker, M , Berker, E , Yılmaz, C . "Requirement, feasibility and possible opportunities of determination of real tariff prices for non-wood herbal products". Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 19 (2018): 122-128
RIS TY - JOUR T1 - Requirement, feasibility and possible opportunities of determination of real tariff prices for non-wood herbal products AU - Mustafa Fehmi Türker , Elif Berker , Canan Yılmaz Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.17474/artvinofd.392442 DO - 10.17474/artvinofd.392442 T2 - Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 122 EP - 128 VL - 19 IS - 2 SN - 2146-1880-2146-698X M3 - doi: 10.17474/artvinofd.392442 UR - http://dx.doi.org/10.17474/artvinofd.392442 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Requirement, feasibility and possible opportunities of determination of real tariff prices for non-wood herbal products %A Mustafa Fehmi Türker , Elif Berker , Canan Yılmaz %T Requirement, feasibility and possible opportunities of determination of real tariff prices for non-wood herbal products %D 2018 %J Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi %P 2146-1880-2146-698X %V 19 %N 2 %R doi: 10.17474/artvinofd.392442 %U 10.17474/artvinofd.392442
ISNAD Türker, Mustafa Fehmi , Berker, Elif , Yılmaz, Canan . "Odun dışı bitkisel ürünler için gerçek tarife bedelinin saptanmasının gerekliliği, olabilirliği ve muhtemel fırsatları". Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 19 / 2 (Eylül 2018): 122-128. http://dx.doi.org/10.17474/artvinofd.392442