Year 2019, Volume 20, Issue 1, Pages 54 - 66 2019-04-15

Elazığ yöresinde yetişen badem ağaçlarının (Prunus amygdalus Batsch) yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the site condition for the almond trees (Prunus amygdalus Batsch) growing in the Elazig region

Tuğçe Dilşad Akgün [1] , Mustafa Tüfekçioğlu [2] , Mehmet Küçük [3]

19 143

Elazığ ilinde son yıllarda badem ağaçlandırmalarına oldukça önem verilmiş ve yaygınlaştırılmıştır. Bu önem bademin sınır ağacı olarak kullanımı ve tohumdan yetiştirilebilmesinin yanı sıra ıslah çalışmalarının yapılarak bahçeler kurulması, bakımının ve budamasının yapılması ile ürün kalitesinin ve neticesinde ekonomik girdisinin artırılması ile daha da artmaktadır. Bu bağlamda çalışmada Elazığ ilinde geniş bir yayılışa sahip olan badem ağacının yetişme ortamı özelliklerinin (toprak, iklim ve yükselti) belirlenmesi hedeflenmiştir. Çalışma bademin iyi gelişim gösterdiği doğal, emekle yetiştirilen ve ağacının yaygın yayılış gösterdiği Elazığ ilinin 5 farklı yöresinde (Elazığ Merkez, Keban, Sivrice, Ağın ve Baskil) toprak örneklemesi yapılarak gerçekleştirilmiştir. Bu toprakların fiziksel ve kimyasal özelliklerine ait bulgular toprak verimliliğinin sınıflandırıldığı “sınır değerleri çizelgesine” göre değerlendirilmiştir. Toprak örnekleri üzerinde tekstür, pH, kireç, tuz, organik madde, makro (P, K, Ca, Mg) ve mikro besin elementleri (Fe, Cu, Zn, Mn) analizleri yapılmıştır. Badem ağacı yetiştiriciliği açısından değerlendirildiğinde Elazığ ili yöresi topraklarının tekstür ve tuzluluk açısından her hangi bir kısıtlayıcı etki oluşturmadığı özellikle tekstür bakımından geniş bir değişkenliğe sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan toprak reaksiyonunun hafif alkaliliği, kireç miktarının fazlalığı ve organik madde içeriğinin azlığı göze çarpan önemli hususlar olarak belirlenmiştir. Topraklara daha fazla organik madde ilavesi ile alkaliliğin ve kireç’in azaltılmasına çalışılmalıdır. Besin elementleri değerlendirildiğinde, bütün yöre topraklarının mangan y.nünden fakir olduğu, yarayışlı potasyum, bakır, çinko ve demir y.nünden yeterli olduğu belirlenmiştir. Yarayışlı fosfor, kalsiyum ve magnezyum y.nünden ise zengin olduğu tespit edilmiştir. Gübre takviyesiyle besin elementi

noksanlığı giderilebilir.

The importance of almond plantation in and around the Elazig regions is a growing interest in recent years. The use of almond as a borderline tree and the cultivation of its seeds are important characteristics of this tree. However, the aim of increasing the quality and the economic benefit of growing almond trees can be achieved by the rehabilitation works including construction of new gardens, maintenance and pruning as well. In this context, the main goal of the study was to determine the site condition (soil, climate, and elevation) of the almond tree growing in five different Elazig regions including Elazig center, Keban, Sivrice, Agin, and Baskil where the almond tree is widely distributed. The specific objective of the study was to assess the physical and chemical contents of the soil samples from the regions of Elazıg according to soil fertility classification by the “limit value table”. In that so, the soil samples were analyzed for texture, pH, lime, salinity, organic matter, macro (P, K, Ca, Mg) and micronutrient contents (Fe, Cu, Zn, Mn). In terms of the growth of Almond tree across the Elazığ regions, soil texture and salinity conditions showed no restrictive effects. Indeed, soil samples showed wide variability in terms of texture. On the other hand, the slight alkalinity of soil reaction, high lime content, and insufficient organic matter contents were found as the important drawback for the collected soil samples from the regions.  It should be tried to reduce the alkalinity and lime content of the soils by adding more organic matter to it. Results for the nutrient contents showed that the soil samples were poor in manganese, sufficient in available potassium, iron, zinc, and copper, and rich in available phosphorus, calcium and magnesium. Nutrient deficiency can be eliminated with mineral fertilizer supplementation.    

  • Akçalı E, Uzun A (2016) Erciyes dağı eteklerinde seçilen badem (Prunus amygdalus L) tiplerinde bazı fenolojik ve pomolojik özelliklerin belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi 5(2): 63-68.
  • Akçay ME, Tosun İ (2005) Bazı geç çiçek açan yabancı badem çeşitlerinin Yalova ekolojik koşullarındaki gelişme ve verim davranışları. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 36(1): 1-5.
  • Aktaş M, Ateş M (1998) Bitkilerde Beslenme Bozuklukları, Nedenleri ve Tanınmaları. Engin Yayınevi, Ankara. 247 s.
  • Alkan G, Seferoğlu HG (2014) Bazı badem çeşitlerinin Aydın ekolojisindeki fenolojik ve morfolojik özellikleri. Meyvecilik Araştırma İstasyonu Müdürlüğü 1(2): 38-44.
  • Altun L, (1995) Maçka (Trabzon) orman işletmesi orman üstü serisinde orman yetişme ortamı birimlerinin ayrılması ve haritalanması üzerine araştırmalar, Doktora Tezi, KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon.
  • Anonim (1981) Descriptor list for Almond (Prunus amygdalus). Revised. IBPGR excutive secretariat Roma, Italy. (Editör R.Gülcan).
  • Bingham FT (1949) Soil test for phosphate. California Agriculture 3(7):11-14.Çağlar KÖ (1949). Toprak Bilgisi, A.Ü. Ziraat Fakültesi yayınları, Yayın No:10, Ankara.
  • Chapman HD, Pratt PF (1961) Methods of analysis for soils, plants and waters. University of California, Division of Agricultural Science, Berkeley, California.
  • Eldoğan Ü, Şahan A, Çoban N (2014) Badem yetiştiriciliğinin dünya ve Türkiye deki mevcut ekonomik durumu. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi Özel sayı, 2: 1379-1386.
  • Evliya H (1960) Kültür Bitkilerinin Beslenmesi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fak. Yay. No: 36, 656 s.
  • FAO (1990) Micronutrient. Assessment at the Country Level: An International Study. FAO Soil Bulletin by Mikko Sillanpaa. Rome.
  • Gülcan R (1976) Seçilmiş badem tipleri üzerine fizyolojik ve morfolojik araştırmalar. Ege Üniversitesi Matbaası, Bornova-İzmir.
  • Gülçur F (1974) Toprağın fiziksel ve kimyasal analiz metodları. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları. Yayın No:1970 O.F. Yayın No:201 Kutulmuş Matbaası. İstanbul. XXIV+222 s.
  • Gülsoy E, Balta F (2014) Aydın ili Yenipazar, Bozdoğan ve Karacasu ilçeleri badem (Prunus amygdalus Batch) seleksiyonu: Pomolojik özellikler. Akademik Ziraat Dergisi 3(2): 61-68.
  • Gülsoy E, Ertürk YE, Şimşek M (2016) Türkiye lokal badem (Prunus amygdalus L.) seleksiyon çalışmaları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 26(1): 126-134.
  • Hızal A (1984) Ezine orman fidanlığı topraklarında ph' nın sülfirik asit yöntemiyle düşürülmesi olanakları. İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, Seri A. Cilt 34, Sayı 1.
  • Irmak A (1954) Arazide ve laboratuvarda toprağın araştırılması metotları. İstanbul Üniversitesi Yayın No: 599 O.F. Yayın No:27. İstanbul Halk Matbaası, 150 s.
  • Kacar B (2009) Toprak Analizleri. Nobel Yayın dağıtım. Genişletilmiş 2. Baskı. 467 Sayfa.
  • Kester DE, Gradziel TM (1996) Almonds. Fruit Breeding. In J. Janick and J.N.Moore (Eds). John Wiley&Sons,Inc. ISBN0-471-12669-1,Volume III,1240.
  • Lindsay WL, Norvell WA (1978) Development of a DTPA test for zinc, ıron, manganese and copper. J. Soil Science. Am., 42: 421-428.
  • Naçan G (1986) Güneydoğu Anadolu Bölgesinde zarar yapan böcek türleri, önlemlerinin tanınması, yayılışları ve ekonomik önlemleri üzerinde araştırmalar. T.C.
  • Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığı. Diyarbakır Zirai Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Araştırma Serisi. No:5,Ankara 77. s.
  • Özbek S (1971) Bağ-Bahçe Bitkileri Islahı. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları No: 419, Ankara, 386 s.
  • Özbek S (1978) Özel Meyvecilik. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları: 128. Ders Kitabı:11 Adana.
  • Özçağıran R, Ünal A, Özeker E, İsfendiyaroğlu M (2005) Ilıman iklim meyve türleri, sert kabuklu meyveler Cilt-III. Ege Üniversitesi Yayınları, Ziraat Fakültesi Yayın No:566, İzmir.
  • Phychorraphis J (1977) Tropical crops, fruits and nuts. The Royal Horticultural Society Dictionary of Gardening. 1977; 3: 217-218.
  • Richards LA (1954) Diagnosis and improvement of saline and alkali soils. US Salinity Lab., (Ed.), United States Department of Agriculture Handbook, 60:94 California, USA.
  • Rugini E, Monastra F (2003). Temperate Fruits. In S.K. Mitra, D.S. Rathora and T.K. Bose (Eds), Display Printers (P) LTD. India, ISBN 81-900171-1-X, Volume II, 344-414 s.
  • Sameni AM, Kasraian A (2004) effect of agricultural sulfur on characteristics of different calcareous soils from dry regions of Iran. I. Disintegration rate of agricultural sulfur and ıts effects on chemical properties of the soils. Communications in Soil Science and Plant Analysis 35: 1219-1234.
  • Şimşek M, Çömlekçioğlu S, Osmanoğlu A (2010) Çüngüş ilçesinde doğal olarak yetişen bademlerin seleksiyonu üzerinde bir araştırma. Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 14(1): 37-44.
  • Şimşek M, Gülsoy E (2017) Güney Doğu Anadolu Bölgesinin badem (Prunus amygdalus L.) potansiyeline genel bir bakış. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enst. Dergisi 7(3): 19-29.
  • Soylu A (2003) Ilıman İklim Meyveleri II. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Notları, Bursa, No:72.
  • U.S. Soil Survey Staff (1951) Soil survey manual U.S. Department Agriculture Handbook, U.S. Goverment Printing Office Waschington, No. 18.
  • Ülgen N, Yurtsever N (1974). Türkiye gübre ve gübreleme rehberi (3. Baskı). T.C. Tarım Orman Köyişleri Bakanlığı, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Toprak ve
  • Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları, Genel Yayın No: 151, 182 s., Ankara.
  • Ülkümen L (1973) Bağ- bahçe ziraatı. Atatürk Üniversitesi Yayınları. No:75, Zir. Fakültesi Yayınları No:128. 404 s., Erzurum.
  • URL,1.,https://www.ogm.gov.tr/_layouts/OGM/OGMAramaSonuclari.aspx?k=badem&cs=Bu%20Site&u=https%3A%2F%2Fwww.ogm.gov.tr%2Fekutuphane.Erişim: 7.11.2018.
  • URL,2., http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1001. Erişim tarihi: 7.11.2018.
  • URL,3., https://www.mgm.gov.tr/?il=Elazig . Erişim Tarihi: 03.08.2018.
  • Weil RR, Brady NC (2016) The nature and properties of soils. 15th edition. Pearson Education, Columbus,USA.
Primary Language tr
Subjects Science
Published Date Nisan
Journal Section Research Article
Authors

Orcid: 0000-0001-6359-5927
Author: Tuğçe Dilşad Akgün
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-3350-2897
Author: Mustafa Tüfekçioğlu (Primary Author)

Orcid: 0000-0002-0954-2581
Author: Mehmet Küçük

Bibtex @research article { artvinofd485113, journal = {Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi}, issn = {2146-1880}, eissn = {2146-698X}, address = {Artvin Çoruh University}, year = {2019}, volume = {20}, pages = {54 - 66}, doi = {10.17474/artvinofd.485113}, title = {Elazığ yöresinde yetişen badem ağaçlarının (Prunus amygdalus Batsch) yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi}, key = {cite}, author = {Akgün, Tuğçe Dilşad and Tüfekçioğlu, Mustafa and Küçük, Mehmet} }
APA Akgün, T , Tüfekçioğlu, M , Küçük, M . (2019). Elazığ yöresinde yetişen badem ağaçlarının (Prunus amygdalus Batsch) yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 20 (1), 54-66. DOI: 10.17474/artvinofd.485113
MLA Akgün, T , Tüfekçioğlu, M , Küçük, M . "Elazığ yöresinde yetişen badem ağaçlarının (Prunus amygdalus Batsch) yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi". Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 20 (2019): 54-66 <http://ofd.artvin.edu.tr/issue/42218/485113>
Chicago Akgün, T , Tüfekçioğlu, M , Küçük, M . "Elazığ yöresinde yetişen badem ağaçlarının (Prunus amygdalus Batsch) yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi". Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 20 (2019): 54-66
RIS TY - JOUR T1 - Elazığ yöresinde yetişen badem ağaçlarının (Prunus amygdalus Batsch) yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi AU - Tuğçe Dilşad Akgün , Mustafa Tüfekçioğlu , Mehmet Küçük Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.17474/artvinofd.485113 DO - 10.17474/artvinofd.485113 T2 - Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 54 EP - 66 VL - 20 IS - 1 SN - 2146-1880-2146-698X M3 - doi: 10.17474/artvinofd.485113 UR - https://doi.org/10.17474/artvinofd.485113 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Artvin Coruh University Journal of Forestry Faculty Elazığ yöresinde yetişen badem ağaçlarının (Prunus amygdalus Batsch) yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi %A Tuğçe Dilşad Akgün , Mustafa Tüfekçioğlu , Mehmet Küçük %T Elazığ yöresinde yetişen badem ağaçlarının (Prunus amygdalus Batsch) yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi %D 2019 %J Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi %P 2146-1880-2146-698X %V 20 %N 1 %R doi: 10.17474/artvinofd.485113 %U 10.17474/artvinofd.485113
ISNAD Akgün, Tuğçe Dilşad , Tüfekçioğlu, Mustafa , Küçük, Mehmet . "Elazığ yöresinde yetişen badem ağaçlarının (Prunus amygdalus Batsch) yetişme ortamı özelliklerinin belirlenmesi". Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 20 / 1 (April 2019): 54-66. https://doi.org/10.17474/artvinofd.485113